توسعه آب خلیج فارس|طرح ها و پروژه های 2 - نمایش طرح

پروژه ها

تاسیسات نمک‌زدایی(هرمزگان)
تاسیسات نمک‌زدایی(هرمزگان)
پروژه تأسیسات نمک‌زدایی هرمزگان با هدف تأمین آب شیرین از منابع آب دریا، در سایتی به مساحت ۱۵۵ هکتار احداث شده است. برنامه توسعه این مجموعه شامل اجرای زیرساخت‌های مشترک و توسعه مرحله‌ای واحدهای نمک‌زدایی است و بر اساس مراحل توسعه اعلام‌شده، دستیابی به ظرفیت نهایی یک میلیون مترمکعب آب شیرین در شبانه‌روز پیش‌بینی شده است. ظرفیت مجموع دو واحد نخست نمک‌زدایی، هر یک با ظرفیت ۲۰۰ هزار مترمکعب در روز، برابر با ۴۰۰ هزار مترمکعب در شبانه‌روز است. فرآیند شیرین‌سازی آب در این مجموعه با استفاده از فناوری اسمز معکوس (RO) انجام می‌شود.
استان و شهر: هرمزگان ، بندر عباس
: عمومی
: در دست اجرا
1403/03/31
1405/07/15
اهداف طرح

اهداف پروژه

هدف اصلی پروژه، تأمین پایدار آب شیرین از طریق نمک‌زدایی آب خلیج فارس و انتقال آن به مصرف‌کنندگان و متقاضیان آب در منطقه است. مهم‌ترین اهداف پروژه عبارت‌اند از:
ایجاد ظرفیت تولید ۴۰۰ هزار مترمکعب آب شیرین در روز در واحدهای نخست؛
توسعه مرحله‌ای ظرفیت تولید تا حدود یک میلیون مترمکعب در روز؛
تأمین آب مورد نیاز صنایع، طرح‌های توسعه‌ای و مصرف‌کنندگان منطقه؛
ایجاد زیرساخت‌های مشترک آبگیری، انتقال آب، تخلیه پساب، برق و ذخیره‌سازی؛
افزایش پایداری شبکه تأمین آب و کاهش وابستگی به منابع آب شیرین سطحی و زیرزمینی؛
فراهم‌کردن امکان توسعه واحدهای نمک‌زدایی در فازهای بعدی؛
بهره‌گیری از فناوری اسمز معکوس برای تولید آب شیرین از آب دریا، همراه با مدیریت و تخلیه کنترل‌شده پساب شور

 

نقش مهندسین مشاور توسعه آب خلیج فارس در پیشبرد پروژه

مهندسین مشاور توسعه آب خلیج فارس با ارائه خدمات مهندسی، طراحی و نظارت عالیه، نقش مؤثری در هدایت فنی پروژه، کنترل کیفیت طراحی و اطمینان از انطباق عملیات اجرایی با الزامات قراردادی، مشخصات فنی و استانداردهای مربوط ایفا می‌کند. با توجه به گستردگی پروژه و تعدد بخش‌های دریایی، فرآیندی، مکانیکی، سازه‌ای، برقی و زیرساختی، خدمات مشاور به‌صورت یکپارچه و با رویکرد هماهنگ‌سازی میان رشته‌های مختلف ارائه می‌شود.


خدمات طراحی و مهندسی

بخشی از خدمات مشاور شامل تهیه، بازبینی و تکمیل طراحی قسمت‌های مختلف پروژه است. این خدمات، حسب محدوده قرارداد، می‌تواند موارد زیر را دربرگیرد:

تهیه و توسعه مدارک طراحی پایه و تفصیلی؛

طراحی و بررسی سازه‌های بتنی، فونداسیون‌ها و ساختمان‌های فنی؛

طراحی مسیرها، خطوط لوله و شبکه‌های انتقال آب و پساب؛

طراحی و بررسی سیستم‌های آبگیری، انتقال آب دریا و تخلیه پساب شور؛

طراحی تأسیسات مکانیکی، تجهیزات پمپاژ، شیرآلات و متعلقات فرآیندی؛

طراحی سیستم‌های برق، پست‌ها، شبکه توزیع، کابل‌کشی و تجهیزات کنترل؛

بررسی الزامات هیدرولیکی، فرآیندی و بهره‌برداری واحدهای نمک‌زدایی؛

تهیه مشخصات فنی، معیارهای طراحی، محاسبات مهندسی و فهرست تجهیزات؛ معیارهای طراحی، محاسبات مهندسی و فهرست تجهیزات؛ه، مکانیک، برق، ابزار دقیق، فرآیند و عمران؛

بررسی فنی مدارک فروشندگان، نقشه‌های ساخت و مدارک مهندسی پیمانکاران؛

کنترل تغییرات طراحی و ارزیابی آثار فنی آن‌ها بر زمان، هزینه، کیفیت و ایمنی پروژه.


نظارت عالیه بر عملیات اجرایی

مهندسین مشاور توسعه آب خلیج فارس در جایگاه نظارت عالیه، بر حسن اجرای پروژه و انطباق فعالیت‌ها با نقشه‌ها، مدارک مهندسی، مشخصات فنی، استانداردها و الزامات قراردادی نظارت می‌کند. مهم‌ترین محورهای این خدمات عبارت‌اند از:

نظارت بر انطباق عملیات اجرایی با طراحی‌های مصوب؛

بررسی و اظهارنظر درباره روش‌های اجرایی، برنامه‌های کنترل کیفیت و برنامه‌های بازرسی و آزمون؛

پایش کیفیت مصالح، تجهیزات و عملیات اجرایی؛

نظارت بر اجرای سازه آبگیر، خطوط لوله دریایی، سازه‌های ساحلی و تأسیسات تخلیه پساب؛

کنترل عملیات خاکی، لایروبی، پایدارسازی، بتن‌ریزی، آب‌بندی و اجرای سازه‌های بتن‌آرمه؛

بررسی نحوه نصب تجهیزات مکانیکی، پمپ‌ها، شیرآلات، تجهیزات پیش‌تصفیه و سامانه‌های فرآیندی؛

نظارت بر اجرای تأسیسات برق، پست‌ها، تابلوها، کابل‌ها، سیستم‌های کنترل و ابزار دقیق؛

بررسی نتایج آزمایش‌ها، تست‌های عملکردی، پیش‌راه‌اندازی و راه‌اندازی؛

ثبت موارد عدم انطباق، پیگیری اقدامات اصلاحی و اطمینان از رفع مغایرت‌ها؛

نظارت بر تهیه و تکمیل مدارک چون‌ساخت، دستورالعمل‌های بهره‌برداری و مستندات تحویل پروژه.


یکپارچه‌سازی و هماهنگی فنی

یکی از وظایف اصلی مشاور، ایجاد هماهنگی میان کارفرما، مدیریت طرح، پیمانکاران، سازندگان و سایر عوامل پروژه است. این نقش با بررسی تداخل‌های فنی، مدیریت گردش مدارک، کنترل نقاط اتصال میان سیستم‌ها و پیگیری تصمیمات مهندسی، از بروز دوباره‌کاری، تأخیر و مغایرت در مراحل اجرا جلوگیری می‌کند.

در پروژه‌ای با چند مرحله توسعه، هماهنگی میان زیرساخت‌های موجود و واحدهای جدید اهمیت ویژه‌ای دارد. مشاور با بررسی ظرفیت و قابلیت توسعه شبکه‌های آب، برق، پساب، خطوط انتقال، مخازن و سامانه‌های کنترلی، زمینه اجرای ایمن و منظم فازهای بعدی را فراهم می‌کند.


پشتیبانی از کنترل کیفیت و تحویل پروژه

مهندسین مشاور توسعه آب خلیج فارس با نظارت بر اجرای الزامات کیفیت، اطمینان حاصل می‌کند که فعالیت‌ها مطابق اسناد فنی و معیارهای پذیرفته‌شده انجام شوند. همچنین در مراحل پیش‌راه‌اندازی، راه‌اندازی و تحویل، با بررسی نتایج تست‌ها، رفع نواقص، تکمیل فهرست پانچ و کنترل مدارک نهایی، فرآیند تحویل فنی پروژه را پشتیبانی می‌کند.

فعالیت های اجرایی
سامانه آبگیری و انتقال آب دریا شامل محفظه‌های مکش دریایی، خطوط لوله پلی‌اتیلنی، سازه آبگیر، تجهیزات آشغال‌گیری، سامانه کلرزنی و ایستگاه پمپاژ است. برداشت آب دریا از محدوده‌ای در فاصله حدود ۱۲۰۰ متری ساحل و عمق حدود ۱۰ متر انجام می‌شود. آب برداشت‌شده از طریق خطوط لوله پلی‌اتیلنی به قطر ۲٫۵ متر و به روش ثقلی به سازه آبگیر انتقال می‌یابد. مجموع طول خطوط لوله دریایی اجراشده در سایت، مطابق اطلاعات معرفی پروژه، حدود ۱۶ کیلومتر است.
سازه آبگیر از نوع بتن‌آرمه، با طول تقریبی ۹۵ متر، عرض متغیر ۴۸ تا ۹۱ متر و عمق ۱۲ متر احداث شده و ظرفیت طراحی اعلام‌شده برای پمپاژ آن ۴٫۵ میلیون مترمکعب در شبانه‌روز است. اجرای این سازه شامل حدود ۳۰۰ هزار مترمکعب گودبرداری، ۳۰ هزار مترمکعب بتن‌ریزی و ۵ هزار تن آرماتورگذاری بوده است. در بخش ورودی آبگیر، آشغال‌گیرهای میله‌ای برای جداسازی مواد بزرگ‌تر از ۲۵ میلی‌متر و آشغال‌گیرهای نواری برای جداسازی ذرات بزرگ‌تر از ۳ میلی‌متر پیش‌بینی شده‌اند. همچنین، تجهیزات بالابری در محدوده پمپ‌ها، آشغال‌گیرها و دریچه‌ها برای جابه‌جایی تجهیزات و انجام عملیات تعمیر و نگهداری نصب شده است.
ایستگاه پمپاژ آب دریا دارای ۱۹ دستگاه پمپ با توان نامی ۱۶۴۰ کیلووات برای هر دستگاه است که آرایش اعلام‌شده آن شامل ۱۴ دستگاه فعال و ۵ دستگاه آماده‌به‌کار است. این سامانه، آب دریا را پس از عبور از تجهیزات آبگیر، از طریق خطوط انتقال بخش خشکی به واحدهای نمک‌زدایی منتقل می‌کند. کلرزنی در مسیر آبگیری و فرآیندهای پیش‌تصفیه نیز برای کنترل رشد زیستی، کاهش کدورت و حذف مواد معلق و کلوئیدی، پیش از ورود آب به فرآیند اسمز معکوس در نظر گرفته شده‌اند.
سامانه جمع‌آوری و تخلیه پساب شور شامل سازه تجمیع و اختلاط پساب موسوم به Weir Box، خطوط لوله انتقال دریایی و تجهیزات پخش‌کننده Diffuser است. پساب شور خروجی واحدهای نمک‌زدایی پس از ورود به سازه تجمیع، از طریق خطوط دریایی به محل تخلیه منتقل و به کمک دیفیوزرها در محیط پذیرنده پخش می‌شود. عملیات اجرایی بخش دریایی پروژه همچنین شامل لایروبی بستر به طول حدود ۲۳۰۰ متر و حجم تقریبی ۱٫۱ میلیون مترمکعب، انتقال مصالح لایروبی به خشکی و احداث دیوار آب‌بند در مرز دریا و خشکی بوده است.
تأسیسات ذخیره‌سازی و زیرساخت‌های پشتیبان مجموعه شامل مخازن آب شیرین با ظرفیت اعلام‌شده ۴۰۰ هزار مترمکعب، ایستگاه‌های پمپاژ، خطوط لوله بین واحدها، شیرآلات و تجهیزات وابسته است. زیرساخت برق سایت نیز پست برق GIS با سطوح ولتاژ ۶۳، ۳۳ و ۱۱ کیلوولت، ترانسفورماتورها، شبکه توزیع برق، تابلوهای فشار ضعیف و فشار قوی، کابل‌کشی و دیزل‌ژنراتورها را در بر می‌گیرد. ساختمان‌های برق و کنترل، ساختمان‌های صنعتی و اداری، تأسیسات خدماتی و رفاهی، شبکه‌های آب و فاضلاب، سامانه هدایت آب‌های سطحی، محوطه‌سازی و دیوارهای حفاظتی از دیگر اجزای این مجموعه هستند. زیرساخت‌های مشترک سایت با در نظر گرفتن نیاز مراحل بعدی توسعه پیش‌بینی و اجرا شده‌اند.

چالش‌های مهندسی پروژه تأسیسات نمک‌زدایی هرمزگان

احداث تأسیسات نمک‌زدایی هرمزگان، با توجه به مقیاس پروژه، شرایط محیطی ساحل و دریا و وابستگی عملکرد واحدهای نمک‌زدایی به زیرساخت‌های مشترک، مستلزم توجه هم‌زمان به الزامات مهندسی دریایی، ژئوتکنیک، سازه، فرآیند، مکانیک و برق است. مهم‌ترین محورهای چالش مهندسی این مجموعه، از تأمین پایدار آب خام و اجرای سازه‌های ساحلی تا مدیریت پساب شور و هماهنگی توسعه مرحله‌ای سایت را در بر می‌گیرد.

اجرای خطوط لوله و تأسیسات در محیط دریایی

انتقال آب دریا و تخلیه پساب شور از طریق خطوط لوله پلی‌اتیلنی به قطر ۲٫۵ متر، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق برای حمل، اتصال، شناورسازی، غوطه‌ورسازی و استقرار لوله‌ها در بستر دریاست. کنترل موقعیت و تراز خطوط، تأمین پایداری در برابر نیروهای ناشی از امواج و جریان‌های دریایی و حفاظت از اتصالات و تجهیزات، از ملاحظات اصلی این بخش به شمار می‌رود. همچنین، هماهنگی عملیات نصب با شرایط جوی، جزرومد و محدودیت‌های کار دریایی، نقش تعیین‌کننده‌ای در ایمنی و کیفیت اجرا دارد.

لایروبی بستر و اجرای سازه آبگیر در مجاورت دریا

آماده‌سازی بستر برای نصب خطوط دریایی و احداث سازه حجیم آبگیر، از بخش‌های پیچیده عملیات اجرایی پروژه است. گودبرداری عمیق در مجاورت دریا مستلزم کنترل ورود آب، پایداری جداره‌ها، مدیریت آب زیرزمینی و تأمین شرایط مناسب اجرای فونداسیون است. در اجرای سازه بتن‌آرمه آبگیر نیز کنترل کیفیت بتن، محدودکردن ترک‌خوردگی، آب‌بندی درزهای اجرایی و تأمین دوام در محیط شور اهمیت ویژه‌ای دارد. مدیریت مصالح حاصل از لایروبی و کنترل آثار عملیات بر محیط ساحلی و دریایی نیز باید هم‌زمان با الزامات اجرایی مورد توجه قرار گیرد.

تأمین پایدار آب خام و کنترل کیفیت آب ورودی

عملکرد پایدار واحدهای نمک‌زدایی به تأمین پیوسته آب دریا با کیفیت مناسب وابسته است. تغییرات کدورت، مواد معلق، شوری، دما و فعالیت‌های زیستی می‌تواند بر عملکرد آبگیر، تجهیزات پیش‌تصفیه و غشاهای اسمز معکوس اثر بگذارد. ازاین‌رو، انتخاب مناسب محل برداشت، عملکرد مؤثر آشغال‌گیرها، کنترل رشد زیستی و تنظیم فرآیندهای پیش‌تصفیه از محورهای اصلی مهندسی فرآیند است. مدیریت کلرزنی و کنترل سازگاری کیفیت آب پیش‌تصفیه‌شده با الزامات غشاها نیز برای جلوگیری از آسیب و افت عملکرد ضروری است.

هماهنگی هیدرولیکی آبگیر، ایستگاه پمپاژ و واحدهای نمک‌زدایی

انتقال دبی بالای آب دریا از آبگیر به واحدهای فرآیندی، نیازمند هماهنگی ظرفیت خطوط، پمپ‌ها، شیرآلات و تجهیزات کنترلی است. توزیع متعادل جریان، کنترل افت فشار، جلوگیری از کاویتاسیون و بررسی فشارهای گذرا در زمان راه‌اندازی، توقف یا خروج ناگهانی پمپ‌ها از مدار، از مسائل مهم طراحی و بهره‌برداری محسوب می‌شود. آرایش پمپ‌های فعال و آماده‌به‌کار نیز باید امکان پاسخ‌گویی به تغییرات تقاضا و انجام تعمیرات را با حداقل اختلال در تأمین آب فراهم کند.

کنترل خوردگی و تأمین دوام تجهیزات و سازه‌ها

تماس مستمر با آب شور و قرارگیری تجهیزات در محیط گرم و مرطوب ساحلی، انتخاب مصالح و سامانه‌های حفاظتی را به یکی از موضوعات کلیدی پروژه تبدیل می‌کند. انتخاب متریال مناسب برای پمپ‌ها، شیرآلات، اتصالات و تجهیزات مکانیکی، حفاظت سطوح فلزی و تأمین دوام بتن‌آرمه در برابر نفوذ یون کلرید، در افزایش عمر مفید تأسیسات مؤثر است. دسترسی مناسب برای بازرسی، شست‌وشو، تعمیر و تعویض تجهیزات نیز باید در طراحی و جانمایی لحاظ شود.

مدیریت پساب شور و الزامات محیط‌زیست دریایی

تخلیه پساب با شوری بالاتر از آب دریا، نیازمند طراحی مناسب سامانه جمع‌آوری، خطوط انتقال و دیفیوزرهای دریایی است. ارزیابی نحوه پخش و اختلاط پساب، توجه به جریان‌های دریایی و شرایط محیط پذیرنده و کنترل احتمال بازگشت پساب به محدوده آبگیری، از ملاحظات اصلی این بخش است. هماهنگی عملکرد سامانه تخلیه با ظرفیت واحدهای نمک‌زدایی و پایش پارامترهای کیفی محیط دریایی، برای ارزیابی انطباق عملکرد مجموعه با الزامات زیست‌محیطی اهمیت دارد.

تأمین برق پایدار و مدیریت مصرف انرژی

پمپ‌های انتقال آب دریا و تجهیزات فرآیند اسمز معکوس، نیازمند تأمین برق پایدار و قابل اتکا هستند. هماهنگی ظرفیت پست‌ها، ترانسفورماتورها و شبکه توزیع با بار مصرفی واحدها، تنظیم حفاظت‌های الکتریکی و مدیریت راه‌اندازی موتورهای پرقدرت، از چالش‌های مهندسی برق پروژه است. هم‌زمان، انتخاب نقاط کار مناسب پمپ‌ها و تنظیم شرایط بهره‌برداری واحدهای فرآیندی، در کنترل مصرف انرژی و هزینه تولید آب شیرین نقش مهمی دارد.

هماهنگی توسعه مرحله‌ای با بهره‌برداری از تأسیسات موجود

توسعه سایت در چند مرحله، مستلزم پیش‌بینی ظرفیت زیرساخت‌های مشترک و مدیریت دقیق ارتباط میان واحدهای جدید و تأسیسات در حال بهره‌برداری است. اجرای اتصال‌های جدید به شبکه‌های آب، پساب، برق و کنترل باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که کمترین اختلال را در تولید موجود ایجاد کند. مدیریت تداخل فعالیت‌های اجرایی و بهره‌برداری، هماهنگی میان پیمانکاران و یکپارچه‌سازی مدارک و سامانه‌های کنترلی، از الزامات مهم توسعه ایمن و منظم مجموعه به شمار می‌رود.
موقعیت جغرافیایی

موقعیت پروژه

پروژه تأسیسات نمک‌زدایی هرمزگان در استان هرمزگان، محدوده بندرعباس، کیلومتر ۳۵ جاده بندرخمیر و در مجاورت خلیج فارس احداث شده است. سایت پروژه در زمینی به مساحت تقریبی ۱۵۵ هکتار قرار دارد و به دلیل همجواری با دریا، امکان برداشت آب خام از خلیج فارس و انتقال آن به واحدهای نمک‌زدایی را فراهم می‌کند. موقعیت ساحلی پروژه همچنین امکان اجرای مستقیم خطوط آبگیری و تخلیه پساب شور و اتصال مجموعه به زیرساخت‌های انتقال آب منطقه را ایجاد کرده است